Versão em português 中文版本 日本語版
Polish version La version française Versione italiana
Русская версия English version Deutsch Version

Artykuł O mieście Kobryń: 1941 - 1945

Słowo pra баявих сяброў з успамінаў В.С.Селівонік

Kobryń → materiał o Rejon kobryński → artykuł O mieście Kobryń

СЕЛІВОНІК Васіліса Сяменаўna, нарадзілася 28 кастрычніка 1907 r. u w. Літвінкі Кобрынскага paена. 3 1915 r. сям'я jestem ў бежанстве ў Калужскай губерні. Tam u 1919 r. закончила 4 класи царкоўна-приходськай szkoła. U 1921 r. сям'я вярнулася na радзіму. 3 1928 r. członek КСМЗБ, з 1931 r. - КПЗБ. U ліпені 1931 r. elitarny намеснікам сакратара Кобрынскага падпольнага komitet rejonowy КПЗБ. U 1933 - 1934 гг. вучилася ў Мінскай szkoła КПЗБ, пасля заканчення якой працавала сакратаром Гродзенскага, пазней Пінскага акруговага камітэтаў КПЗБ. U красавіку 1936 r. ариштавана, u luty 1937 r. засуджана i 10 гадоў зняволення. U верасні 1939 r. вярнулася ў w. Літвінкі, u кастрычніку jestem elitarny депутатам Народнага wschód Заходняй Беларусі piekło Кобрынскага раєна. U 1940 r. пераєхала na працу ў r. Жабінка. U Вялікую Айчынную вайну знаходзілася ў партызанскім атрадзе імя М.М.Чарнака бригади імя Сталіна Брэсцкага партизанськага злучення. 3 красавіка 1943 r. сакратар антифашисцкага камітэта pas Жабінкаўскім раєне Брэсцкай вобласці.

U tuja жахлівую червеньськую раніцу 1941 r. ja прачнулася piekło неприємнага łomot самалетаў, свісту снарадаў і zerwanieў bombaў і адразу зразумела - гета вайна. Ja вибегла na вуліцу, якая prosty кішэла людзьмі, - tam былi адступаўшия вайськовия часці, савецкія і партийния работнікі, жанчини, стария і дзеці. I іх далучилася і ja. Na шаши my пачалі абганяць гітлераўскія войскі, tak my апынуліся ў tył ворага. Тады ja вирашила вярнуцца ў rodzony веську Літвінкі. Пытанне, што рабіць, куди ісці, nie daję спакою ні ўдзень, ні ўначи.

В.С.Селівонік з мужам Іванам Федаравічам. 1984 r.

U канци ліпеня 1941 r. u w. Стрыі Кобрынскага раєна ja сустрелася з zeszły członek КПЗБ Соф'яй Андрэеўнай Мікушка - Вішнеўськай, якая i вайни працавала намеснікам старшыні Брэсцкага гарвиканкома. 3 ona ja jestem знаємая pas падпольнай рабоце ў Заходняй Беларусі. Яна powiedziałem, што водзілі praca сярод насельніцтва весак, размешчаних паміж Маскоўськай шашой і Антопалем.

Oto i восені 1941 r. і ў пачатку 1942 r. kawał u якіх веськах Брэсцкага, Жабінкаўськага і Кобрынскага раєнаў былі створани антыфашысцкія падпольния групи, u якіх jestem kawał камсамольцаў і моладзі. Дз.С.Барысюк і Ц.М.Краўчук стварылі падпольную групу ў Кобрыне, ja з Мікушка - Вішнеўськай тримала цесную сувязь 3 w. Турная, дзе знаходзіўten центр падпольшчикаў. 3 намі працавалі сувязния Вольга Васільеўna Краўчук, mój brat Іван Сяменавіч Казлоў, якія былі звязани з падполыпчыкамі Кобрына і сестрамі Ганнай і Марыяй Карпук, Аляксеем Курэшам. Aktўna ўдзельнічала ў антифашисцкай барацьбе В.В.Краўчук, яна дакладна виконвала ўten даручэнні камандавання партизанськага атрада і антифашисцкага камітэта. Członek антыфашысцкіх груп праводзілі дыверсіі ў Кобрыне, распаўсюджвалі зводкі Саўінфармбюро, збіралі разведвальния дания аб прасоўванні вайськових часцей. 3 дапамогай активу, створаних падпольних груп my ведалі pra humor людзей. U пачатку 1942 r. ja ўдалося ўстанавіць сувязь з перакладчикам кобринськага гебітскамісарыята Юрыем Шадурскім, які перадаваў каштоўния звесткі. Ен своєчасова паведамляў pra аблави, якія рыхтаваліся, pra размяшченне і перамяшчэнні вайськових часцей, перадаў plan умацаванняў Кобрына. Праз яго my здабывалі спісы здраднікаў, якія працавалі na гітлераўцаў. Некаторыя з іх былі схоплени партызанамі і знішчаны. Ю.Шадурскі арганізаваў 3 ліку палякаў групу з 30 чалавек, узброєних aўтаматамі. Гэту групу ja привяла ў партызанскі атрад імя М.М.Чарнака бригади імя Сталіна, дзе яна ўтварила 3-ю баявую kompania. Пазней гета kompania папоўнілася палякамі - антыфашыстамі. Польскія патриєти raz 3 партызанамі хадзілі na дыверсіі, пускалі пад адхон варожия еталони, удзельнічалі ў адкритих baj супраць акупантаў.

Pas даручэнні камандавання партызанскіх атрадаў і антыфашысцкіх камітэтаў падпольшчыкі ў гарадах і веськах праводзілі агітацыйна- растлумачальную praca сярод насельніцтва. Яны займаліся зборамзброі, боєприпасаў, савецкіх грошай і аблігацый, арганізоўвалі дыверсіі, палілі kłopot na шашейних дарогах, падпілоўвалі слупи, знішчалі телефонна-телеграфную сувязь, рыхтавалі людзей i вихаду ў las. U жніўні - верасні 1942 r. яни спалілі 230 га жита, якоє jestem ськладзена ў сцірты na палях панскіх маєнткаў Задзярноўськага ў w. Багуславічы і Шадурскага ў w. Літвінкі. Пры правядзенні дыверсіі вызначыліся падпольшчыкі Максім Дудко, Васіль Воран, Іван Казлоў, Міхаіл Ратайка, Аляксандр Андраюк, Аляксандр Герасімук і інш. Członek антифашисцкай групи Федар cap, Мікалай Трафімаў, Ігнат Хвалько, працуючи ў пункце pas нарихтоўци збожжа, знішчылі 2 wagon жита, падрихтавания dla вивазу ў Германію.

Raz 3 партызанскімі дыверсійнымі групамі падпольшчыкі ўдзельнічалі ў правядзенні дыверсій. Сувязны Максім Дудко амаль skórny ноч удзельнічаў u дыверсіях na шашейних дарогах і чигунци, ен пусціў пад адхон 6 варожих ешалонаў, знішчыў kawał aўтамашин. U чэрвені 1944 r. М.Дудко загінуў u баі 3 гітлераўцамі, пасмяротна ўзнагароджани орденам Айчыннай вайни I ступені. Іван Казлоў maj na сваім рахунку 7 пушчаних пад адхон варожих ешалонаў. U партызанскі атрад імя М.М.Чарнака ен прийшоў улетку 1943 r. і ўwszystek godzina ваяваў u дыверсійнай групе.

U красавіку 1943 r. na Брэстчыну прибила група na чале з сакратаром Брэсцкага падпольнага абкома КП(б) by С.І.Сікорскім. 3 іх прибиццем nasz praca сярод насельніцтва stanąłem болип дзейснай. Упаўнаважани цк КП(6) by pas r. Брэсце і Брэсцкім раєне З.Ф.Паплаўскі ўpasўнаважиў мяне биць сакратаром антифашисцкага камітэта pas Жабінкаўскім раєне, дзе ja працавала i визвалення Брэсцкай вобласці, але ja nie паривала сувязей 3 Кобрынам і Кобрынскім раєнам, jestem звязана з В.В.Краўчук і яє мужам Д.М.Краўчуком, байцамі партизанськай бригади імя Чапаева.

Вялікую дапамогу my аказвалі спецгрупе, якая знаходзілася при партызанскім атрадзе, кіравалі ona палкоўнік Льдоў і капітан М.П.Хахлоў. Ja nie адзін raz хадзіла ў Кобрын і piekło падполинчикаў атрымлівала каштоўния звесткі pra воінскія часці. Праз іх удавалася атрымліваць karta, plan і schemat, na якіх былі пазначани абаронния аб'екти горада.

Увосень 1943 r. u Брэст прибила з Цэнтра радистка Лідзія Андрэеўna Базанава са pal рацияй. Яна працавала ў горадзе 3 групай камсамольцаў-падполинчикаў, u якую ўваходзілі Вера Іванаўna Жыгімонт, Мікалай Кірылюк, Ніна Грыгарук. Ліда са pal рацияй размясцілася na Граеўци, u tu' і слесара чигуначних майстерняў Спірыдона Сяргеевіча Грыгарука. Яго dacza Ніна дапамагала радистци ўstanўліваць сувязь з іншымі падпольшчыкамі. Праз Веру Жыгімонт Ліда daję заданне członek pal групи, якія збіралі звесткі pra перамяшченне pas чигунци і шашейних дарогах варожих ешалонаў і машин. Кожны вечар u визначани godzina " herbata" выходзіла ў эфір і перадавала сабрания звесткі. Аднойчы ў радысткі ськончилася радыесілкаванне, якоє jestem вельмі цяжка дастаць. I мяне приєхала Вера Жыгімонт і паведаміла аб prośba радысткі. Ja пайшла ў спецгрупу i М.П.Хахлова і powiedziałem, што ў Брэст тэрмінова патрабуюцца радиє- батарэйкі dla " Чайкі". Хахлоў виручиў, iў 2 батарэйкі, якія ja перадала Івану Філіпуку, каб тэрмінова пераправіць іх u Брэст, што паспяхова зрабіла Вера Жыгімонт. 3 атриманнем батареек зноў загаварила " czajka", але ворагам удалося запеленгаваць рацию. 8 красавіка 1944 r. u godzina перадачи Ліду арыштавалі. Быяі таксама ариштавани ўten сям'я Грыгарукоў, Іван Філіпук, Мікалай Кірылюк, пасля жорсткіх допитаў і катаванняў іх расстралялі ў Брэсцкай турме.

Kawał падполипчикаў аддалі pal жицце ў барацьбе з фашизмам, каб наблізіць nasz вялікую перамогу. Няхай іх велічны подзвіг навечна застанецца ў нашай памяці.

Materiał o Rejon kobryński

Wniosłem swój wkład do odtworzenie historia Rejon kobryński. Jeśli u wy jestem ciekawy materiał - podzieliłem się z my: admin@ikobrin.ru

Komentarz


Nazwa płeć

Poszukiwanie





Our partners