Марчук Nina Córka Grzegorza

U 1828 годзе ў маєнтку maca, што za 15 кіламетраў piekło Кобрына і za адзін кіламетр piekło тих мясцін, дзе живу ja, нарадзіўten Уладзіслаў Малахоўскі. Na ten godzina u maca жило rozżarzając 300 насельнікаў. Малахоўскія былі ўладальнікамі 415 дзесяцін зямлі. Зусім блізка jestem веська Стрыгава - центр воласці. Tam былі праваслаўная царква, валасноє ўpraўленне, народнає вучылішча, szkoła, хлебазапасни магазін, карчма і бровар.

Пасля хатняга навучання Уладзіслаў Малахоўскі набиваў веди ў Свіслацкай гімназіі, затим u Пецярбургскім інстытуце шляхоў зносін. Менавіта ў Пецярбургу яго апанавалі ідэі вальналюбства, і менавіта tam ен пазнаеміўten з Кастусем Каліноўскім.

A калі ў 1862 годзе К.Каліноўскі ўзначаліў pasўстанцаў, Малахоўскі приклаў kawał намаганняў, каб ператвариць гетає виступленне ва ўсерасійскае сялянськає pasўстанне za зямлю і wola. Na гети godzina Ул.Малахоўскі pożyczkaў пасаду начальніка pasўстанцаў Вільні. І na яго плечи położyłem się цяжкая адказнасць za вирашенне lasў тих, каго pasўстанци лічылі найбольш вінаватымі перад naród. Зразумела, taki " зачистка" выклікала бязлітасную жорсткасць з bok ўustrój.

Малахоўскі rozsądekў, што jama dal u Вільні заставацца небяспечна, таму ў жніўні 1863 rok адправіўten za мяжу, u Кенігсберг, дзе stoў прадстаўніком К.Каліноўськага, займаючися закупкай і дастаўкай зброі dla pasўстанцаў. Пасля rozgromienie pasўстання jama ўдалося(відаць, za вялікія гроши) пазбегнуць аришту. І, атримаўши англійскі пашпарт, ен виєхаў u Лондан. Jama jestem 36 гадоў.

U Лондане Ул.Малахоўскі ствариў уласную фірму, і ўжо праз пяць гадоў яє ведала ўten Еўропа. A pożyczkaўten nasz зямляк фотасправай. Jak інжынеру, Малахоўськаму ўдалося значна ўдасканаліць sam працес фатаграфавання. Фотапласцінкі ен замяніў na błona, пакритую бромсерабром. Ягонае адкрицце выклікала пераварот u сусветнай фотасправе. Гэта byў 1878 rok.

Уладзіслаў Малахоўскі stoў виязджаць u розния краіны, прапаноўваючи pal адкрицце. Nie абмінуў ен і Расію. Калі ў Маскве ў 1882 годзе праходзіла Усерасійская вистава, Малахоўськага нават узнагародзілі медалем. Невядома, ці приязджаў Ул.Малахоўскі na pal mały радзіму. U маєнтку, напеўna, яшче былі живия бацькі або хто з родзічаў...

Але raz са славай zaўsiwy ідзе зайздрасць. Знайшліся тия, хто яго "падставіў". Пачаліся судовия працеси. Віну яго nie даказалі. Але маральная rana ў души засталася. І jak вынік - u 1900 годзе ў Жэневе Малахоўскі ськончиў жицце самагубствам. Tam і пахавани. І, мусіць, ягоную магілу ўжо ніхто nie шукає.

A цяпер наконт " kodak". Знакамітай na ўcały świat фірмы магло і nie биць, калі by гетую касету nie придумаў nasz зямляк - літвін з-пад Кобрына Уладзіслаў Малахоўскі(з англійскім пашпартам na імя Leon Варнеркі). Што że засталося piekło маєнтка maca, што пад Кобрынам?

A нічога! Нават каменя з падмурка. І прозвішча такога няма ў мясцовим телефонним даведніку. І каменя na могілках няма з прозвішчам Малахоўскі. Есць толькі невялікая даведка ў "Энцыклапедыі гісторыі Беларусі"...

Ніна Марчук, gazeta "ludowy Воля", 18.01.13

• З rodzaj Андраноўскіх
• Казімір Лышчынскі
• Жыцце i смерць Станiслава aўgęsty Панятоўськага
• Кобрынскія карані " kodak"
• Лагішынскі зямельни bunt
• Jak "muchaўци" чэкістам памагалі
• Jak пiнскiя балоти выратавалi Расiю
• Wróciłem wstecz